Separacja a rozwód
12.12.2019Pożycie małżeńskie nie zawsze dobrze się układa. Kryzys w związku może się zdarzyć właściwie każdemu, a samo pożycie może ulec trwałemu rozkładowi. Wiele par decyduje się wtedy na rozwód. O wiele mniej osób zdaje sobie sprawę z alternatywnego rozwiązania, którym jest separacja. Czym się od siebie różnią? Rozwód a separacja - kiedy zdecydować się na dane rozwiązanie? Na te pytania odpowiemy w poniższym tekście.
Zupełny i trwały rozkład pożycia
Zanim przejdziemy do porównania separacji oraz rozwodu i wyjaśnienia w jakich sytuacjach sąd orzeka uchylenie a w jakich rozwiązanie małżeństwa, musimy wyjaśnić czym jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżonków.
O zupełnym rozkładzie mówimy, gdy następuje rozpad więzi fizycznej, duchowej i gospodarczej między małżonkami. W odróżnieniu do separacji, orzeczenie rozwodu jest możliwe tylko w przypadku wystąpienia także trwałego rozkładu, czyli kiedy nie ma już widoków na polepszenie się stosunków między małżonkami.
Separacja - co to jest?
Separacja (zwana też rozdzieleniem małżonków od stołu i łoża) to regulowane orzeczeniem sądu uchylenie obowiązków małżeńskich bez rozwiązywania związku małżeńskiego. Orzeczenie separacji może być wydane na wniosek jednego lub obojga małżonków, jeśli wykazany zostanie zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Wniosek o nią może złożyć nawet małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia. Często jest traktowana jako rozwiązanie tymczasowe, gdyż daje czas na ewentualną naprawę związku lub stanowi etap przejściowy przed wystąpieniem z pozwem rozwodowym (dając czas na emocjonalne przygotowanie się i przemyślenie tej poważnej decyzji). W wielu krajach Europy Zachodniej okres separacji jest wymagany do sądowego orzeczenia rozwodu. Orzeczenia separacji nie można uzyskać tylko w dwóch przypadkach:
- jeśli byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,
- gdyby w jego skutek mogło ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków.
Obowiązki małżeńskie
Należy pamiętać, że orzeczenie separacji nie znosi obowiązku wzajemnej pomocy, gdy wymagają tego względy słuszności.
Inaczej jest w przypadku - orzeczenie rozwodu znosi całkowicie wszelkie obowiązki małżeńskie, niezależnie od okoliczności (wliczając w to także obowiązek wzajemnej pomocy). W przypadku rozwodu, małżonek, który zmienił nazwisko przy zawieraniu małżeństwa, może w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia złożyć w urzędzie stanu cywilnego wniosek o przywrócenie poprzedniego nazwiska. Rozwód umożliwia też obu stronom zawarcie kolejnego związku małżeńskiego.
Wspólnota majątkowa w przypadku orzeczenia separacji lub rozwodu
Niezależnie od tego, czy sąd orzeka rozwód, czy separację, między małżonkami ustaje wspólnota majątkowa a tym samym nie będą po sobie dziedziczyć. W obu przypadkach, jeśli wymagają tego okoliczności, sąd może nałożyć obowiązek alimentacyjny. Należy tutaj zaznaczyć, że przy rozwodzie obowiązek płacenia alimentów jest ograniczony do maksymalnie pięciu lat. W przypadku separacji nie istnieje żadne ograniczenie czasowe w tej kwestii.
Warto też mieć świadomość, że niezależnie od etapu postępowania sądowego w sprawie o rozwód lub separację, sąd może skierować strony do mediacji. Jej celem jest rozwiązanie kwestii spornych dotyczących spraw majątkowych, alimentów, zaspokojenia potrzeb rodziny, kontaktów z dziećmi lub sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej.
Ile kosztuje separacja, a ile rozwód?
W przypadku rozwodu kwestia opłaty sądowej jest bardzo prosta. Aby wnieść pozew o rozwód należy uiścić opłatę 600 zł i jest to opłata stała, niezależnie od tego, kto składa wniosek.
Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku wniosku o separację. Podstawowa opłata za wniosek o separację od jednego małżonka również wynosi 600 zł, jednak gdy występuje zgodne żądanie małżonków, opłata sądowa za pozew o separację jest znacznie niższa — należy wtedy uiścić tylko 100 zł.
O autorze
Adwokat Małgorzata Wielgus - Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od kilkunastu lat prowadzi własną kancelarię adwokacką w centrum Lublina. Wiedza i doświadczenie pozwala jej na codzień prowadzić sprawy z zakresu prawa rodzinnego, cywilnego czy karnego. W wolnych chwilach autorka bloga prawniczego.