Pomoc prawna - tel: 691 395 793 - e-mail: wielgus.m@o2.pl

Separacja a rozwód

12.12.2019

Pożycie małżeńskie nie zawsze dobrze się układa. Kryzys w związku może się zdarzyć właściwie każdemu, a samo pożycie może ulec trwałemu rozkładowi. Wiele par decyduje się wtedy na rozwód. O wiele mniej osób zdaje sobie sprawę z alternatywnego rozwiązania, którym jest separacja. Czym się od siebie różnią i kiedy zdecydować się na dane rozwiązanie? Na te pytania odpowiemy w poniższym tekście.

Co to jest separacja?

Separacja (zwana też rozdzieleniem małżonków od stołu i łoża) to regulowane orzeczeniem sądu uchylenie obowiązków małżeńskich bez rozwiązywania związku małżeńskiego. Orzeczenie separacji może być wydane na wniosek jednego lub obojga małżonków, jeśli wykazany zostanie zupełny rozkład pożycia małżeńskiego (czyli rozpad więzi fizycznej, duchowej i gospodarczej między nimi). Wniosek o nią może złożyć nawet małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia. Separacja często jest traktowana jako rozwiązanie tymczasowe, gdyż daje czas na ewentualną naprawę związku lub stanowi etap przejściowy przed wystąpieniem z pozwem rozwodowym (dając czas na emocjonalne przygotowanie się i przemyślenie tej poważnej decyzji). W wielu krajach Europy Zachodniej okres separacji jest wymagany do sądowego orzeczenia rozwodu. Orzeczenia separacji nie można uzyskać tylko w dwóch przypadkach:

  • jeśli byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,
  • gdyby w jego skutek mogło ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków.

Co to jest rozwód?

Rozwód jest natomiast regulowanym przez sąd definitywnym zakończeniem małżeństwa. Wskutek jego orzeczenia, związek przestaje istnieć z prawnego punktu widzenia. Wniosek może być złożony przez oboje lub jednego z małżonków, z zastrzeżeniem, że nie może zrobić tego strona wyłącznie winna rozkładowi pożycia. Podobnie jak w przypadku separacji, konieczne jest tutaj wykazanie zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, z tą różnicą, że musi mieć on charakter trwały (czyli nie ma widoków na polepszenie się stosunków między małżonkami). Taki stan rzeczy jest trudniej udowodnić, przez co uzyskanie orzeczenia rozwodu także jest trudniejsze. Sąd nie orzeknie rozwodu także w przypadkach sprzeczności tej decyzji z zasadami współżycia społecznego oraz jeśli ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków (dokładnie tak jak w przypadku separacji).

Co daje separacja, a co rozwód?

W przeciwieństwie do rozwodu separacja jest w pełni odwracalna. Związek małżeński nie zostaje zerwany i w razie polepszenia się relacji między małżonkami, sąd może na ich wspólny wniosek orzec o zniesieniu separacji. W związku z tym, że formalnie małżeństwo nadal trwa, w trakcie separacji nie można zawrzeć kolejnego związku małżeńskiego. Nie ma też wtedy możliwości zmiany nazwiska. Orzeczona sądownie separacja (nawet zniesiona) nie wyłącza możliwości późniejszego ubiegania się o rozwód. Warto też pamiętać, że separacja nie znosi obowiązku wzajemnej pomocy, gdy wymagają tego względy słuszności.

Orzeczenie rozwodu znosi zaś całkowicie wszelkie obowiązki małżeńskie, niezależnie od okoliczności (wliczając w to także obowiązek wzajemnej pomocy). W jego przypadku małżonek, który zmienił nazwisko przy zawieraniu małżeństwa, może w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia złożyć w urzędzie stanu cywilnego wniosek o przywrócenie poprzedniego nazwiska. Rozwód umożliwia też obu stronom zawarcie kolejnego związku małżeńskiego.

Niezależnie od tego, czy sąd orzeknie rozwód, czy separację, między małżonkami ustaje wspólnota majątkowa a tym samym nie będą po sobie dziedziczyć. W obu przypadkach, jeśli wymagają tego okoliczności, sąd może nałożyć obowiązek alimentacyjny. Należy tutaj zaznaczyć, że przy rozwodzie obowiązek płacenia alimentów jest ograniczony do maksymalnie pięciu lat. W przypadku separacji nie istnieje żadne ograniczenie czasowe w tej kwestii.

Warto też mieć świadomość, że niezależnie od etapu postępowania sądowego w sprawie o rozwód lub separację, sąd może skierować strony do mediacji. Jej celem jest rozwiązanie kwestii spornych dotyczących spraw majątkowych, alimentów, zaspokojenia potrzeb rodziny, kontaktów z dziećmi lub sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej.

Ile kosztuje separacja, a ile rozwód?

W przypadku rozwodu kwestia opłaty sądowej jest bardzo prosta — wniesienie pozwu kosztuje 600 zł, niezależnie od tego, kto składa wniosek.

Nieco inaczej wygląda sytuacja wniosku o separację. Podstawowa opłata dla wniosku od jednego małżonka również wynosi 600 zł, jednak gdy o separacje starają się oboje, opłata sądowa jest znacznie niższa — należy wtedy uiścić tylko 100 zł.

Separacja a rozwód — co wybrać?

Wszystko zależy od tego, jak bardzo rozpadło się pożycie i czy małżonkowie chcą mimo tego zachować związek.

Jeśli kryzys ma charakter tymczasowy, a strony mają nadzieję na poprawę stosunków między nimi oraz nie chcą rozwiązywać małżeństwa, zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie separacja małżeńska. Będzie ona także dobrym sposobem na danie sobie czasu na przemyślenie i podjęcie ostatecznej decyzji oraz emocjonalne przygotowanie się do ewentualnego rozwodu. Rozwód często wiąże się ze sporymi nerwami i emocjami, przez co podjęcie się go bez takiego okresu przygotowawczego może się odbić na zdrowiu, zarówno fizycznym, jak i psychicznym. Przez jego nieodwracalny charakter, po rozwód powinno się sięgać, gdy nie ma szans na naprawę pożycia małżeńskiego i ma się pewność, że już się nie pojawią. Na pewno nie powinno się takiej decyzji podejmować pod wpływem kaprysu. Ponadto jest to dobry sposób na zakończenie toksycznej relacji małżeńskiej.

Podsumowanie

Dylemat separacja czy rozwód można w bardzo łatwy sposób rozwiązać, zaznajamiając się ze specyfiką tych procedur. Ogólnie można powiedzieć, że na rozwód powinny się zdecydować osoby pragnące definitywnie zakończyć związek małżeński, a separację należy wybierać, gdy chce się mimo wszystko zachować związek i dążyć do poprawy relacji lub dać sobie czas na przemyślenie obecnej sytuacji. Zwłaszcza że separację da się właściwie w dowolnej chwili cofnąć na wniosek obu stron, czego nie można powiedzieć o rozwodzie.

O autorze

Adwokat Małgorzata Wielgus - Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od kilkunastu lat prowadzi własną kancelarię adwokacką w centrum Lublina. Wiedza i doświadczenie pozwala jej na codzień prowadzić sprawy z zakresu prawa rodzinnego, cywilnego czy karnego. W wolnych chwilach autorka bloga prawniczego.

Kancelaria Adwokacka
Małgorzata Wielgus

ul. Chopina 12/2, 20 – 023 Lublin
tel. kom. 691 395 793
e-mail wielgus.m@o2.pl

Godziny pracy: pon-pt: 8:00 - 16:00

adwokat-lublin-wielgus